Όταν στην Μέση Ανατολή φορούσαν μίνι φούστες

image

Το Ισλάμ ανέκαθεν ξένιζε τον σύγχρονο δυτικό κόσμο και δημιουργούσε ανησυχία εξαιτίας του αυστηρού του χαρακτήρα.Το τελευταίο χρονικό διάστημα, με αφορμή την πολεμική κατάσταση που επικρατεί στην Μέση Ανατολή και την ανάδειξη του Ισλαμικού κράτους, έρχονται στην επιφάνεια φωτογραφίες που αποτυπώνουν μια άλλη Ανατολή. Μια Ανατολή φιλελεύθερη, «δυτική» και εκσυγχρονισμένη.

Στόχος του φωτογραφικού αυτού υλικού είναι να μας κάνει να αναπολήσουμε έναν γειτονικό κόσμο που έμοιαζε με τον δικό μας και τον οποίο δεν ζήσαμε γιατί υπήρξε κάπου κοντά στην δεκαετία του 70′.

Γυναίκες να περπατούν στους δρόμους της Τεχεράνης με μίνι φούστες, άνδρες και γυναίκες σε πανεπιστήμια να σπουδάζουν ιατρική και να συζητούν με σοβαρότητα για επιστημονικά ζητήματα, εικόνες από περιοδικά που διαφημίζουν γυναικεία μόδα και υψηλή ραπτική και παρέες ανδρών και γυναικών να χαμόγελούν ανέμελα.

image

image

image

image

image

Και η απορία που δημιουργείται στον απλό παρατηρητή είναι η εξής:

» Αφού αυτοί οι άνθρωποι περνούσαν τόσο καλά, αφού γνώρισαν πως είναι η ελευθεριακή ζωή, γιατί επέλεξαν να κλειστούν σε ένα καθεστώς πουριτανισμού; Γιατί διάλεξαν τον φανατισμό; Μήπως τους ανάγκασε κάποιο απολυταρχικό πολίτευμα να υιοθετήσουν αυτόν τον δύσκολο τρόπο ζωής;»

Ξεκινώντας την ανάλυση ενός ιδιαίτερα πολύπλοκου ζητήματος, θεωρώ απαραίτητο να αναφερθεί πως δεν υιοθετούν όλοι οι Μουσουλμάνοι τον ίδιο τρόπο ζωής. Στερεοτυπικά και λόγω της ξενοφοβίας που δημιουργούν οι ιστορικές συγκυρίες που διαδραματίζονται στην Μέση Ανατολή τείνουμε βαθιά μέσα μας να πιστεύουμε ότι οι Μουσουλμάνοι δέρνουν τις γυναίκες τους και τις υποχρεώνουν να φορούν μπούργκα ενώ οι ίδιοι σκοπεύουν να μεταδώσουν στους άπιστους την δική τους αλήθεια με την βία για να κερδίσουν μία θέση με 40 παρθένες στον παράδεισο.

Αυτό ισχύει όντως για εξτρεμιστικές ομάδες οι οποίες υποστηρίζουν την εξάπλωση του Ισλαμικού κράτους δεν αποτελεί αντίληψη όμως όλων των Μουσουλμάνων. Υπάρχουν πολλοί Μουσουλμάνοι που αντιστέκονται στην εξάπλωση του Ισλαμικού κράτους, υπάρχουν Μουσουλμάνοι που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των γυναικών και τίθενται κατά της ενδοοικογενειακής βίας:

image

Υπάρχουν όμως και Μουσουλμάνοι που φανατίζονται και προβαίνουν σε πράξεις βίας και καταστροφής.

Κλείνοντας αυτήν την παρένθεση και επιστρέφοντας στο βασικό ζήτημα που πραγματεύεται το παρόν άρθρο: Τελικά στην Μέση Ανατολή ζούσαν όπως οι Ευρωπαίοι την δεκαετία του 70′;

Αν και αυτό θέλουμε οι περισσότεροι να πιστεύουμε, αν και η ειδησεογραφία προσπαθεί να μας πείσει για κάτι τέτοιο,δυστυχώς η άποψη αυτή αντιπροσωπεύει την μισή αλήθεια και σε πολλές περιπτώσεις αντίστοιχων δημοσιεύσεων γίνεται παραπλάνηση.

Πραγματοποιώντας μια σύντομη ιστορική αναδρομή 

Η προϊσλαμική Αραβία μεταξύ του 106 και 272 μ.χ γνώρισε μια περίοδο ανάκαμψης οταν κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους. Την περίοδο παρακμής της πέρασε από το 570μχ μετά την πτώση του πολιτισμού της Υεμένης. Στην συνέχεια ήταν υποτελής των Περσών και των Βυζαντινών αντίστοιχα ενώ στην διάρκεια του 6ου αι.,επωφελήθηκε από την σύγκρουση των δύο αυτών δυνάμεων, και οι πληθυσμοί της στράφηκαν προς την περιοχή της Χετζάζης όπου αποτελούσε περιοχή εμπορικής σημασίας.(George Duby,Παγκόσμιος ιστορικός Άτλας,εκδόσεις Πατάκη, σελ.169)

Πρόκειται για μια κοινωνία με φυλετική δομή οπότε έχουμε ανάπτυξη πολλών εμπορικών πόλεων και ολιγαρχειών κυρίως γύρω από την περιοχή της Μέκκας με την διάδοση του κηρύγματος του Μωάμεθ. Μετά το θάνατο του το 632 ακολουθεί επέκταση στο όνομα της τζιχάντ. Μέσα σε 20 χρόνια οι βυζαντινοί έχασαν την περιοχή της Παλαιστίνης, της Συρίας, της Αιγύπτου και του Ιράκ. Παρά τις αιρετικές διασπάσεις σε ζητήματα θρησκευτικά, η επέκταση του Ισλάμ διπλάσιαζεται και τριπλασιάζεται  μεταξύ του 8ου και του 9ου αι.(George Duby,Παγκόσμιος ιστορικός Άτλας,εκδόσεις Πατάκη, σελ.170-173)

Με την έλευση των Σελτζούκων Τούρκων τον 11ο αι. η επέκταση λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις ενώ τον 13ο αι. επί Οσμαν του Ά, ο Αραβικός κόσμος αποτελεί μέρος μια μεγάλης αυτοκρατορίας: Της Οθωμανικής.(George Duby,Παγκόσμιος ιστορικός Άτλας,εκδόσεις Πατάκη, σελ.174)

Από όλα αυτά μπορούμε να καταλάβουμε, ότι οι πληθυσμοί της Μέσης Ανατολής πίστευαν και ζούσαν με τις διδαχές του Ισλάμ για αιώνες πριν έρθουν σε συνεχή επαφή με τους λαούς της Ευρώπης και της Μεσογειακής λεκάνης. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποτελούσε μεγάλη υπολογίσιμη δύναμη ιδιαίτερα μετά τις επιτυχίες της κατά την διάρκεια των σταυροφοριών αλλά και αργότερα όταν κατέκτησε την Κωνσταντινούπολη το 1453.

Ακόμη όμως και τότε, παρά το γεγονός ότι επηρεάστηκε απο τον Δυτικό πολιτισμό και σε πολλούς από τους θεσμούς της επήλθε χαλάρωση,σε κάποιες χρονικές περιόδους, ο μεσανατολικός κόσμος δεν εγκατέλειψε ποτέ τις διδαχές του Κορανίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι στον ευρύτερο Ελλαδικό χώρο επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας, το καθεστώς χρησιμοποιούσε Έλληνες για να υπάρξει συνεννόηση κατά τις συναλλαγές επειδή ο Αλλαχ απαγορεύει να ομιλείται οποιαδήποτε άλλη γλώσσα των απίστων.

Στους αιώνες που ακολούθησαν, όπου η Ευρώπη βίωνε τις αλλαγές προόδου εξαιτίας των ρευμάτων της Αναγέννησης,των ανακαλύψεων, του Διαφωτισμού και των επαναστάσεων ταξικού χαρακτήρα, το ιδεολογικό και πολιτιστικό χάσμα με την Οθωμανική Αυτοκρατορία μεγάλωσε ακόμη περισσότερο. Αυτή η ιδεολογική διαφορά αποτέλεσε ακόμη και μέρος του Μεσανατολικού ζητήματος.

Συμπέρασμα με βάση την πορεία του Μεσανατολικού κόσμου στην ιστορία 

Οι πληθυσμοί της Μέσης Ανατολής, κατά παράδοση ακολουθούν τον τρόπο ζωής που διδάσκει το Κοράνι. Οι φωτογραφίες που βλέπουμε με γυναίκες να σπουδάζουν και να ντύνονται μοντέρνα στην δεκαετία του 70, αποτελούν μια πολύ μικρή περίοδο στην Ιστορία συγκριτικά με την μακραίωνη παράδοση που οι λαοί της Ανατολής ακολουθούν.

Πιο συγκεκριμένα, οι εικόνες αυτές αποτελούν δείγμα της δυτικής επιρροής σε μια περίοδο όπου ο Ανατολικός κόσμος είναι οικονομικά ελεγχόμενος από άλλες χώρες.

Την ίδια περίοδο που έχουμε όψεις ενός κόσμου που μοιάζει δυτικός έχουμε  και όψεις ενός κόσμου που είναι ανατολικός:

Αφγανιστάν 1961

image

Καμπουλ,1968

image

Αφγανιστάν,1964

image

Η περίοδος που ο Μεσανατολικός κόσμος δέχεται την άμεση επιρροή του Δυτικού κόσμου

Η διαδικασία παρακμής ξεκινά από την στιγμή που η Οθωμανική Αυτοκρατορία τάσσεται με την Αυστρία και την Γερμανία στον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο. Με το τέλος αυτού έχουμε την διάσπαση της Αυτοκρατορίας Στα εξής κράτη: Τουρκία, Συρία,Λίβανος,Ιορδανία, Ιράκ και Σαουδική Αραβία. Όλα τα κράτη αυτά πέρα από την Σαουδική Αραβία και την Τουρκία τέθηκαν υπό Γαλλική και Βρεττανική επιρροή.

Εν συνεχεία, μετά τον Β´ Παγκόσμιο πόλεμο, τα περισσότερα κράτη της Μέσης Ανατολής ανεξαρτητοποιήθηκαν, ξέσπασε η αραβοϊσραηλινή διαμάχη, δημιουργήθηκαν Ισραήλ και Παλαιστίνη, και οι ΗΠΑ φρόντισαν να μετατρέψουν το ζήτημα της διάσπασης αυτής, σε ζήτημα-σκέλος του Ψυχρού Πολέμου. Ευνοούσαν την διαίρεση σε Ισραήλ και Παλαιστίνη και το κλίμα του διχασμού προκειμένου να αναχετίσουν την πρόσβαση της ΕΣΣΔ στις θερμές θάλασσες.(Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Εισαγωγή στην Ιστορία του Μεταπολεμικού κόσμου,εκδόσεις Πατάκη,σελ. 161-170)

Πόσο διήρκησε η επιρροή του Δυτικού κόσμου

Οι φωτογραφίες με την απελευθερωμένη Μέση Ανατολή αντιπροσωπεύουν περίπου 30 χρόνια, από την δεκαετία του 50 μέχρι περίπου την δεκαετία του 70′. Αποτελούν συνέπεια της επιρροής της Βρεττανίας και της Γαλλίας και δεν αφορούν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού που διέμεναν σε αυτές τις χώρες. Σε αυτό το διάστημα ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός συνυπήρχε απλά με τον πολιτισμό του Κορανίου.

Η αλήθεια πίσω από τις φωτογραφίες

Την μοντέρνα αστική ζωή που απεικονίζεται σε αυτές τις φωτογραφίες την βίωνε ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού που απολάμβανε οικονομική άνεση και προερχόταν από ευκατάστατες Αραβικές οικογένειες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων ζούσε κάτω από τα όρια της φτώχειας. Μάλιστα ένας άνθρωπος που γεννιόταν στην Μέση Ανατολή την δεκαετία του 60 είχε μέση διάρκεια ζωής τα 31 έτη.

Απόρριψη του Ευρωπαϊκού στοιχείου και επιστροφή στην παράδοση 

Στα χρόνια που ακολούθησαν,με την άνοδο του Αραβικού Εθνικισμού, τις πολεμικές διενέξεις ανάμεσα στα κράτη της Μέσης Ανατολής,την πετρελαϊκή κρίση, και την συνεχή επιρροή που προσπαθούσαν να ασκήσουν οι Ευρωπαϊκές χώρες, οι Η.Π.Α αλλά και η Ε.Σ.Σ.Δ, οι πληθυσμοί της Μέσης Ανατολής έπεσαν σε μια συγκυρία συνεχούς εξαθλίωσης γι αυτό και μέρος των κινημάτων για ανεξαρτησία αποτέλεσε η απόρριψη κάθε στοιχείου που θυμίζει τον Δυτικό κόσμο και η προσέγγιση της παράδοσης που έχει εξασθενίσει, που δεν είναι άλλη από το Κοράνι.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s